Privacyonderzoek NordVPN: hoe veilig voelen Nederlanders zich online?

Hoe denken Nederlanders over online privacy?

Van online shoppen tot social media en bankieren: Nederlanders delen dagelijks persoonlijke gegevens online. Maar hoe bewust gaan we eigenlijk met die data om? Uit onderzoek van NordVPN blijkt dat veel Nederlanders vertrouwen hebben in hun digitale vaardigheden, terwijl privacy en datalekken tegelijkertijd een grote zorg zijn.

Volgens het onderzoek van NordVPN:

• 73% van de Nederlanders zegt te begrijpen hoe online diensten en social media hun persoonlijke gegevens verzamelen en gebruiken.
• 72% van de Nederlanders vult zonder zorgen betaalgegevens in bij webshops.
• 64% heeft het gevoel controle te hebben over hoe hun persoonlijke data online wordt gebruikt.
• 87% wil direct een melding ontvangen als persoonlijke gegevens zijn gelekt.
• 72% geeft aan regelmatig privacy-instellingen van websites en apps te controleren of aan te passen.

Online shoppen, betalen en apps gebruiken gebeurt voor de meesten zonder twijfel: 73% zegt te begrijpen hoe platforms met persoonsgegevens omgaan en 72% voert zonder zorgen betaalgegevens in bij webshops. Toch zegt slechts 64% echt controle te ervaren over wat er met die data gebeurt zodra die online wordt gedeeld.

Dat gevoel van controle blijkt wél belangrijk. Zo wil 87% direct geïnformeerd worden bij een datalek en controleert of wijzigt 72% regelmatig privacy-instellingen van apps en websites. Het onderzoek laat daarmee zien dat Nederlanders het gemak van online diensten waarderen, maar privacyzekerheid minstens zo belangrijk vinden.

Hoe scoort Nederland vergeleken met de rest van de wereld?

Nederland behoort tot de landen met veel vertrouwen in online betalingen. Met 72% geeft een groot deel van de Nederlanders aan zonder zorgen betaalgegevens in te vullen op websites en in apps.

Ook op het gebied van risicobeperking scoort Nederland met 72% hoog. De meeste Nederlanders controleren regelmatig de privacyinstellingen van websites en apps, waarmee het tot de sterkere landen in het onderzoek behoort, net achter landen als Mexico (82%), Brazilie (79%), Hongkong (76%), Taiwan (75%), en Argentinië (73%).

64% van de Nederlanders heeft het gevoel controle te hebben over hoe hun persoonlijke data wordt gebruikt. Daarmee behoort Nederland tot de bovenste helft van de 23 onderzochte markten.

Wereldwijde resultaten

Hoewel elk land zijn eigen dynamiek heeft, zijn er wereldwijd duidelijke patronen in hoe mensen omgaan met online privacy:

• De behoefte om direct te worden gewaarschuwd bij een datalek komt in alle 23 onderzochte landen terug als de meest gedeelde verwachting. Die is het sterkst in Noorwegen (96%), Denemarken (94%) en Zweden (93%). Japan (77%) en Duitsland (76%) lopen hier juist wat achter.
• In Latijns-Amerika en delen van Oost-Azië zien we dat mensen hun privacygedrag het meest actief oppakken. Zo worden privacy-instellingen, app-rechten en accountbeveiliging het vaakst gecontroleerd in Mexico (82%), Brazilië (79%), Taiwan (75%) en Hongkong (76%).
• Opvallend is dat mensen zich in veel landen wel redelijk geïnformeerd voelen over privacy, maar minder vaak echt het gevoel hebben dat ze de touwtjes in handen hebben. Begrip van privacy ligt meestal tussen de 67% en 84%, terwijl dat gevoel van controle vaker duidelijk lager uitvalt, rond de 39% tot 66%. Dat verschil laat zien dat kennis en gevoel van grip niet altijd gelijk oplopen.
• Dat spanningsveld is vooral zichtbaar in de Noordse landen en in Japan: daar is de alertheid op datalekken hoog, maar het vertrouwen in eigen controle over data juist beperkter.
• Taiwan en Hongkong steken er positief bovenuit als het gaat om digitale zelfverzekerdheid. Daar gaan privacybewustzijn, snelle actie bij risico’s en een sterk gevoel van controle hand in hand.
• Japan laat juist de meest terughoudende cijfers zien op meerdere vlakken tegelijk, met lage scores op privacybewustzijn (44%), ervaren controle (39%) en actief privacybeheer (49%).

Over de hele linie geldt: mensen maken zich eerder zorgen dan dat ze zich volledig zeker voelen. Privacy leeft sterk, men wil snel weten wanneer er iets misgaat en blijft alert op risico’s. Tegelijk blijft het gevoel van controle vaak achter, wat aangeeft dat er nog behoefte is aan meer overzicht en betere tools om dat goed te kunnen managen.

Welke groepen voelen zich het meest zeker online?

Uit het onderzoek blijkt dat vertrouwen in online privacy niet gelijk verdeeld is. Sommige groepen scoren duidelijk hoger op bewustzijn, gewoontes en het gevoel van controle dan andere:

• Ouders en huishoudens met kinderen laten vaak sterkere privacygewoontes zien, meer vertrouwen bij online betalingen en een groter gevoel van controle over hun gegevens dan huishoudens zonder kinderen.
• Millennials en jongere werkenden voelen zich over het algemeen zekerder bij online betalen en zijn zich bewuster van privacy. Wel valt op dat een deel van Gen Z juist minder actief bezig is met privacy-instellingen.
• Mensen met een hbo- of universitair diploma scoren gemiddeld hoger op privacybewustzijn en zeggen beter te begrijpen hoe bedrijven met hun data omgaan.
• Hogere inkomensgroepen voelen zich vaker zeker bij online betalen en ervaren meer grip op hun persoonlijke gegevens.
• Ondernemers, zzp’ers en freelancers laten juist vaak sterke scores zien op vrijwel alle vlakken: van bewustzijn tot controle en actief privacybeheer.
• Ouderen, gepensioneerden en lagere inkomensgroepen bevinden zich vaker aan de onderkant van de scores. Tegelijkertijd geven ook zij vaak aan dat ze snel op de hoogte willen worden gebracht bij een datalek.

Wat deze resultaten laten zien

De Nederlandse resultaten passen in een breder patroon dat in het hele onderzoek terugkomt. Mensen weten dat persoonlijke data waardevol is, letten op online risico’s en willen snel worden gewaarschuwd als er iets misgaat. Toch leidt dat bewustzijn niet automatisch tot een gevoel van controle. Veel mensen begrijpen wel hoe websites, apps en online diensten data verzamelen, maar voelen niet dat ze echt controle hebben op wat er daarna met die gegevens gebeurt.

Dat verschil zie je terug in alledaagse digitale keuzes: van app-machtigingen en browserinstellingen tot online accounts en verbonden apparaten.

“Het beschermen van privacy betekent tegenwoordig dat mensen voortdurend kleine keuzes moeten maken over allerlei diensten. Als instellingen onduidelijk zijn, apps teveel toegang vragen of het niet duidelijk is wat er met data gebeurt, kunnen zelfs oplettende gebruikers het gevoel krijgen dat ze maar deels begrijpen wat er met hun gegevens gebeurt”, zegt Marijus Briedis, CTO bij NordVPN.

Goede online bescherming begint vaak bij simpele gewoontes: je privacy-instellingen regelmatig controleren, sterke wachtwoorden gebruiken, bewuster browsen via een beveiligde verbinding zoals een VPN, en tools zoals NordVPN’s Threat Protection Pro™ inzetten om online bedreigingen eerder te herkennen.

Methodologie

NordVPN voerde een enquête uit onder internetgebruikers in 23 landen in Noord-Amerika, Europa, Latijns-Amerika en Azië tussen 10 februari en 8 april 2026. Daarbij kwamen onder andere de Verenigde Staten, Canada, Australië, Duitsland, Japan, Brazilië en Mexico aan bod, naast verschillende andere Europese en Aziatische markten.

Het onderzoek keek naar vijf onderdelen van online privacy: hoe goed mensen hun data begrijpen, hoe zeker ze zich online voelen, hoeveel controle ze ervaren, hoe belangrijk ze datalekmeldingen vinden en hoe vaak ze hun privacyinstellingen controleren.

In de meeste landen deden 1000 mensen mee, in Spanje, Zuid-Korea, Zwitserland, Hongkong en Taiwan waren dat er 800. De deelnemers waren voornamelijk tussen de 18 en 74 jaar oud, met waar nodig lokale aanpassingen in de leeftijdsverdeling.

De steekproef is samengesteld op basis van representatieve verdelingen naar leeftijd, geslacht en regio. De data is verzameld via online panels van Cint, Norstat en SYNO International, afhankelijk van het land.

Het volledige onderzoeksmateriaal is hier te vinden.