Een sterk wachtwoord maken: tips, voorbeelden en richtlijnen

Wat is een sterk wachtwoord?

Een sterk wachtwoord is een wachtwoord dat moeilijk te raden, te voorspellen of automatisch te kraken is. De kracht van een sterk wachtwoord hangt vooral af van vier kenmerken: lengte, complexiteit, uniekheid en onvoorspelbaarheid. De vraag wat is een sterk wachtwoord kan dus worden beantwoord als: een digitale sleutel die lang genoeg is, uniek is en geen voorspelbare patronen bevat.

Wat is een goed sterk wachtwoord? Een wachtwoord dat uniek is voor één account, bestaat uit een combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens, en niet naar jou te herleiden is. Vermijd persoonlijke informatie, veelgebruikte woorden en voorspelbare reeksen zoals ‘123456’ of ‘Welkom2026!’. Een lange wachtwoordzin met willekeurige woorden, aangevuld met cijfers en symbolen, is vaak een veilige keuze en draagt bij aan je cybersecurity en online veiligheid.

Hoe maak je een sterk wachtwoord: 5 tips

Een sterk wachtwoord maken begint met het vermijden van eenvoudige wachtwoorden zoals je naam, geboortedatum of '12345'. Met de onderstaande tips kun je een sterk wachtwoord maken dat veel lastiger te raden of te kraken is.

1. Vermijd korte wachtwoorden

Hoe langer je wachtwoord is, hoe beter. Een kort wachtwoord is sneller te kraken, vooral tijdens een brute-force-aanval, waarbij software automatisch enorme aantallen wachtwoordcombinaties probeert. Veel websites eisen minimaal 8 tot 10 tekens, maar dat is eigenlijk aan de lage kant.

Richt je op 16 tekens of meer. Wil je een sterk wachtwoord bedenken, focus dan vooral op een wachtwoord dat lang genoeg is en vermijd voorspelbare keuzes.

2. Maak je wachtwoord complex

Lengte is belangrijk, maar complexiteit ook. Gebruik daarom niet alleen kleine letters, maar combineer verschillende soorten tekens. Denk aan hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens zoals !, %, #, ? of @.

Een wachtwoord als bloemenveldregen is lang, maar nog steeds opgebouwd uit gewone woorden. Door variatie toe te voegen, maak je het minder voorspelbaar. Sommige websites en programma’s staan tegenwoordig emoji’s toe in wachtwoorden. Dat is een eenvoudige manier om je wachtwoord sterker te maken, omdat je kunt kiezen uit duizenden verschillende emoji’s. Ondersteunt een account geen emoji’s? Dan kun je ook emoticons gebruiken om extra symbolen toe te voegen. Zo voegt ‘>:(‘ aan het einde van een wachtwoord direct drie symbolen toe die makkelijk te onthouden zijn, maar in combinatie met andere tekens lastig te kraken.

3. Gebruik wachtwoordzinnen (de Diceware-methode)

Een wachtwoordzin bestaat uit meerdere willekeurige woorden achter elkaar. Dit kan een slimme manier zijn om een sterk wachtwoord te maken dat je toch redelijk goed kunt onthouden. De Diceware-methode werkt met willekeurig gekozen woorden, vaak op basis van dobbelsteenworpen of een generator.

Een wachtwoordzin zoals ‘maan-koffie-venster-trein-84!’ is veel langer dan een traditioneel wachtwoord en daardoor moeilijker te kraken. Het belangrijkste is dat de woorden echt willekeurig zijn. Kies dus niet zelf een bekende zin of songtekst, want die zijn veel voorspelbaarder.

Wil je een sterk wachtwoord verzinnen met deze methode, gebruik dan bij voorkeur een betrouwbare generator en voeg eventueel cijfers of speciale tekens toe.

4. Gebruik een ezelsbruggetje

Een ezelsbruggetje is een geheugensteuntje. Je begint met een zin die jij makkelijk onthoudt en gebruikt de eerste letters, cijfers of symbolen om daar een wachtwoord van te maken.

Neem bijvoorbeeld de zin: ‘Ik drink elke ochtend 2 koppen koffie voor werk!’ Daar kun je iets van maken als: Ideo2kkvw! Dit is niet heel lang, maar laat wel zien hoe je van een gewone zin een minder voorspelbare combinatie maakt. Je kunt de methode sterker maken door de zin langer te maken of extra symbolen toe te voegen.

Deze aanpak is ideaal als je zelf een sterk wachtwoord maken wilt zonder wachtwoordgenerator.

5. Gebruik een wachtwoordgenerator

Een wachtwoordgenerator is vaak de makkelijkste manier om een veilig wachtwoord te creëren. Een sterke wachtwoordgenerator maakt automatisch lange, willekeurige combinaties van letters, cijfers en symbolen. Daardoor hoef je niet zelf te worstelen met de vraag: hoe maak je een sterk wachtwoord?

Je kunt ook via je browser of apparaat een sterk wachtwoord maken. Zo kan Google een sterk wachtwoord voorstellen wanneer je een nieuw account aanmaakt of je wachtwoord wijzigt. Ook op je iPhone kun je vaak automatisch een sterk wachtwoord laten aanmaken en opslaan. Wil je een sterk wachtwoord genereren met Google? Dat gaat meestal met de ingebouwde wachtwoordfunctie van Chrome. 

Betrouwbare wachtwoordmanagers zoals NordPass hebben ook een ingebouwde wachtwoordgenerator waarmee je direct een sterk wachtwoord kunt maken. Met NordPass kun je wachtwoorden aanmaken en veilig opslaan die voldoen aan de vereisten van verschillende accounts. Dankzij end-to-end-encryptie zijn je wachtwoorden beschermd tegen ongewenste toegang en de gevolgen van een datalek.

Sterk wachtwoord voorbeeld: 5 veilige voorbeelden

Benieuwd hoe een sterk wachtwoord eruitziet? Hieronder vind je meerdere voorbeelden. Gebruik deze wachtwoorden niet letterlijk. Ze staan openbaar in dit artikel en zijn daardoor niet geschikt voor je eigen accounts. Gebruik ze alleen als inspiratie om zelf een uniek wachtwoord te maken.

Een sterk wachtwoord voorbeeld kan er zo uitzien:

• 2N03!%Q7h1w-3Yt^
• s->5bIHg6U#iQ,1
• <(d0^81a=.L~X4MX
• Koffie!Maan7Venster#Trein
• Rivier-92!Lamp-Wolk#Stoel

Elk sterk wachtwoord voorbeeld hierboven laat zien dat lengte, uniekheid en onvoorspelbaarheid belangrijker zijn dan het gebruik van ingewikkelde tekens alleen. De eerste drie voorbeelden zijn willekeurige combinaties van tekens. Die zijn sterk omdat ze moeilijk te raden zijn en geen herkenbaar patroon bevatten. De laatste twee voorbeelden lijken meer op wachtwoordzinnen: makkelijker te onthouden, maar nog steeds lang en gevarieerd.

Hoe sterk is mijn wachtwoord?

Vraag je je af: hoe sterk is mijn wachtwoord? Dan kun je een test doen om de sterkte van je wachtwoord te controleren, maar voer nooit je echte wachtwoord in op een willekeurige website. Test liever een vergelijkbare variant of gebruik de ingebouwde controlefunctie van een betrouwbare wachtwoordmanager. Veel wachtwoordmanagers kunnen bovendien automatisch controleren of je wachtwoord voorkomt in bekende datalekken.

Hoe beheer je sterke wachtwoorden veilig?

Het maken van sterke wachtwoorden is belangrijk, maar veilig beheer is minstens zo essentieel. Volg deze tips om je wachtwoorden goed te beschermen:

• Gebruik wachtwoorden nooit opnieuw. Als één wachtwoord uitlekt door een datalek, blijven je andere accounts beschermd doordat je overal een uniek wachtwoord gebruikt.
• Gebruik een wachtwoordmanager. Die helpt je bij het genereren, opslaan en automatisch invullen van wachtwoorden. Je hoeft dan alleen nog een hoofdwachtwoord te onthouden.
• Deel je wachtwoord met niemand. En zeker niet via e-mail, chat of sms. Ook als je iemand vertrouwt, kan het bericht onderschept of doorgestuurd worden.
• Wijzig gelekte wachtwoorden direct. Denk je dat een wachtwoord is blootgesteld? Wacht dan niet op bevestiging, maar verander het meteen.
• Wees voorzichtig met browserextensies. Gebruik alleen betrouwbare tools en zorg dat je apparaat en hoofdaccount goed beveiligd zijn.
• Typ je wachtwoord niet in op andermans apparaat. Je weet niet altijd of dat apparaat veilig is of ongemerkt gegevens registreert.
• Schakel multifactorauthenticatie in. Dit biedt een extra beschermingslaag, omdat iemand naast je wachtwoord ook een tweede verificatiestap nodig heeft om in te loggen.

Waarom is het belangrijk om een sterk wachtwoord te gebruiken?

Veel accountovernames ontstaan niet doordat systemen worden gehackt, maar doordat zwakke of hergebruikte wachtwoorden in verkeerde handen terechtkomen. Veel online accounts bevatten gevoelige informatie: je naam, adres, geboortedatum, privéberichten, betaalgegevens of zakelijke documenten. 

Een zwak wachtwoord kan leiden tot identiteitsfraude, financiële schade of toegang tot andere accounts. Dat laatste gebeurt vooral wanneer mensen hetzelfde wachtwoord op meerdere plekken gebruiken. Als één website getroffen wordt door een datalek, kunnen aanvallers dat wachtwoord ook bij andere diensten proberen.

Cybercriminelen gebruiken verschillende methoden om wachtwoorden te achterhalen, waaronder phishing, malware en brute-force-aanvallen. Bij een brute-force-aanval probeert software automatisch enorme aantallen combinaties totdat de juiste gevonden is. Korte en eenvoudige wachtwoorden zijn dan snel kwetsbaar. Ook malware, zoals keyloggers, kan toetsaanslagen registreren en zo wachtwoorden buitmaken. Bij phishing proberen aanvallers je te misleiden met valse websites, phishingmails of berichten die van een betrouwbare organisatie lijken te komen. Zodra je daar je wachtwoord invoert, kunnen criminelen toegang krijgen tot je account.