Wat is adware en hoe kun je het van verschillende apparaten verwijderen?

Wat is adware? 

Adware is software die ongewenste advertenties toont, zoals pop-ups of banners, en je online ervaring verstoort. Het wordt vaak zonder dat je het merkt op je apparaat geïnstalleerd, bijvoorbeeld door mee te liften met andere programma's die je downloadt. Het doel van adware is geld verdienen – de makers erachter genereren inkomsten via de advertenties die op jouw apparaat verschijnen. Naast het tonen van advertenties kan adware ook je browserinstellingen aanpassen, persoonlijke gegevens verzamelen en je systeem vertragen. Zo kan het je systeem kwetsbaar maken voor computervirussen, trojans of andere vormen van malware.

Hoe werkt adware?

Adware is software die ongewenste advertenties toont, vaak zonder jouw toestemming. Het wordt meestal verborgen in andere programma's of geïnstalleerd via onopvallende downloads op valse websites. Zodra adware actief is, kan het:

• advertenties of pop-ups in je browser of apps tonen.
• je browserinstellingen wijzigen of je surfgedrag bijhouden.
• informatie over jou verzamelen (zoals bezochte websites, locatie), en die gegevens gebruiken of doorverkopen.
• een toegangspoort vormen voor andere malware, door je om te leiden naar schadelijke websites.

Het belangrijkste doel van adware is geld verdienen. Dit gebeurt door advertentieruimte te verkopen of via affiliate-modellen, waarbij de makers betaald worden, zelfs als jij de advertenties niet bewust aanklikt.

Adware‑makers verdienen via verschillende modellen:

• PPC (Pay‑Per‑Click) – de adware of adverteerder krijgt betaald elke keer dat jij op een advertentie klikt.
• PPV (Pay‑Per‑View) – hierbij wordt betaald zodra de advertentie wordt getoond, ongeacht of je erop klikt.
• PPI (Pay‑Per‑Install) – hierbij wordt er betaald wanneer er een softwarebundel op een apparaat wordt geïnstalleerd. 

Soorten adware

Er zijn grofweg twee hoofdtypes adware:

1. Legitieme adwareDit type adware wordt vaak meegeleverd met gratis software of apps. De advertenties die worden getoond, genereren inkomsten voor de ontwikkelaar. Dit proces is transparant – de gebruiker stemt in met het tonen van advertenties. Omdat de gebruiker er zelf mee instemt, wordt deze adware als relatief onschuldig beschouwd.

2. Kwaadaardige adware (PUAs/PUPs)Dit zijn alle adware-varianten die ongevraagd of verborgen op je systeem komen – bijvoorbeeld via bundeling met andere programma’s of via dubieuze websites. Dit type wordt aangeduid als “potentially unwanted applications” (PUAs) of “potentially unwanted programs” (PUPs). Ze kunnen je surfgedrag tracken, je met ongewenste advertenties bombarderen en persoonlijke informatie verzamelen. Soms worden deze programma’s gecombineerd met andere schadelijke software, zoals spyware of stalkerware. 

Hoe komt adware op je apparaat?

Adware belandt meestal op je pc of mobiele apparaat via zogenaamde freeware of shareware ​​– proefversies of gratis versies van software waarbij in de installatie extra ongewenste software (zoals adware) is ingebouwd.

De installatie van adware verloopt vaak zo:

• Je downloadt een programma dat je nodig hebt (bijvoorbeeld een gratis tool of app).
• Tijdens de installatie wordt er zonder duidelijke waarschuwing extra software (adware) meegeleverd, vaak verstopt achter standaard aangevinkte opties.
• Na installatie merk je dat je browserinstellingen zijn aangepast en je ineens ongewenste pop-ups en advertenties te zien krijgt.

Ook vooraf geïnstalleerde software – bijvoorbeeld op een nieuwe computer of smartphone – kan adware bevatten. Dat valt onder de categorie bloatware. 

Waarom is adware gevaarlijk?

Adware kan op verschillende manieren schade aanrichten, van verstoringen in je dagelijkse gebruik tot ernstige bedreigingen voor je privacy en de beveiliging van je apparaat:

• Storende advertenties. Adware veroorzaakt constante pop-ups, banners of full-screen advertenties die je online ervaring verstoren.
• Verandering van browserinstellingen. Adware kan je browserinstellingen wijzigen, zoals je startpagina en zoekmachine, en ongewenste extensies toevoegen.
• Trage prestaties. Adware gebruikt systeembronnen, waardoor je apparaat vertraagt, software trager werkt en je internetverbinding minder snel is.
• Gegevensdiefstal. Adware volgt je surfgedrag en verzamelt persoonlijke gegevens, die misbruikt kunnen worden voor phishing, scams, het versturen van spam en zelfs aan derden doorverkocht kunnen worden. 
• Verspreiding van malware. Via adware kunnen andere typen malware, zoals virussen, ransomware of spyware, op je apparaat terechtkomen.
• Beveiligingsrisico's. Adware kan kwetsbaarheden creëren die door andere kwaadwillende software kunnen worden misbruikt, waardoor je apparaat gemakkelijker te hacken is.
• Man-in-the-middle-aanvallen. Adware kan je internetverkeer omleiden via servers van hackers, waardoor aanvallers gevoelige informatie kunnen onderscheppen.

Adware is dus niet alleen vervelend vanwege de advertenties, maar kan ook je privacy, veiligheid en zelfs de prestaties van je apparaat beïnvloeden.

Wie loopt het meeste risico op adware?

• Mensen die vaak gratis software of apps installeren zonder goed op te letten bij de voorwaarden.
• Gebruikers van verouderde of slecht beveiligde apparaten.
• Onoplettende gebruikers die zonder nadenken op verdachte advertenties, pop-ups of links klikken.

Hoe kun je adware herkennen?

Adware is vaak te herkennen aan een constante stroom van ongewenste advertenties, maar het kan ook andere problemen veroorzaken, zoals trage prestaties of ongewenste veranderingen in je instellingen. Hieronder zetten we de belangrijkste tekenen van adware op je computer en telefoon op rij:

Tekenen van adware op een computer

Je kunt adware op je computer herkennen door op de volgende tekenen te letten:

• Veel ongewenste pop-ups en advertenties. Er verschijnen ongevraagde pop-ups, banners of full-screen advertenties, zelfs als je niet actief aan het surfen bent.
• Trage prestaties. Adware gebruikt veel systeembronnen, waardoor je computer trager wordt, programma’s langzamer openen en de internetverbinding vertraagt.
• Onbekende werkbalken of extensies. Nieuwe werkbalken, zoekmachines of browserextensies die je niet zelf hebt geïnstalleerd, zijn vaak een teken van adware.
• Verandering van browserinstellingen. Je hebt opeens een andere startpagina of zoekmachine, terwijl je dit zelf niet hebt veranderd.
• Ongewenste omleidingen. Je wordt doorgestuurd naar onbekende websites, vaak vol advertenties, terwijl je andere pagina's probeert te bezoeken.
• Onverwachte software-installaties. Je komt programma’s op je computer tegen die je niet herkent en niet zelf hebt geïnstalleerd. 

Tekenen van adware op een mobiele telefoon

Op je smartphone kun je adware aan de volgende tekenen herkennen:

• Ongewenste advertenties in apps en tijdens het browsen. Als je constant advertenties ziet die je niet verwacht, bijvoorbeeld in apps die normaal geen advertenties vertonen, dan heb je waarschijnlijk adware.
• Batterij verliest snel energie. Adware draait vaak op de achtergrond en verbruikt veel energie, waardoor je batterij eerder leeg raakt.
• Onverklaard datagebruik. Een plotselinge toename in datagebruik, zelfs als je geen apps gebruikt, kan betekenen dat adware gegevens naar derden verstuurt.
• Trage prestaties of crashes. Als je telefoon trager wordt of crasht, kan dit komen door adware die je telefoon overbelast.
• Nieuwe apps of wijziging van instellingen: Er staan nieuwe apps op je telefoon die je niet hebt geïnstalleerd of je instellingen zijn veranderd, zonder dat jij ze zelf veranderd hebt.

Adware verwijderen van een computer

Hieronder vind je stapsgewijze instructies om adware te verwijderen van Windows en macOS, evenals van de meest gebruikte browsers op je computer. Je kunt dit handmatig doen, maar er zijn ook speciale tools beschikbaar die je systeem automatisch opschonen. Hieronder geven we de handmatige instructies. 

Adware verwijderen van Windows 

Volg deze stappen om verdachte programma’s en ongewenste bestanden van je Windows-computer te verwijderen.

1. 1.Open het Startmenu.
2. 2.Ga naar Instellingen.
3. 3.Klik op Apps (of Apps en onderdelen).
4. 4.Zoek naar onbekende of verdachte programma’s.
5. 5.Verwijder deze door op Verwijderen te klikken en de stappen op het scherm te volgen.

Adware verwijderen van MacOS 

Volg deze stappen om ongewenste apps, instellingen en configuraties die adware veroorzaken van je Mac te verwijderen.

Verdachte apps verwijderen

1. 1.Open de Finder.
2. 2.Ga naar de map Apps of Programma’s.
3. 3.Zoek naar onbekende of verdachte apps die je niet herkent.
4. 4.Sleep deze naar de Prullenmand of klik met de rechtermuisknop en kies Verplaats naar prullenmand.
5. 5.Leeg de prullenmand om de verwijdering te voltooien.

Verdachte configuratieprofielen verwijderen

Sommige adware installeert configuratieprofielen die browserinstellingen forceren.

1. 1.Open Systeeminstellingen.
2. 2.Zoek naar Profielen (verschijnt alleen als er profielen zijn geïnstalleerd).
3. 3.Selecteer onbekende of ongewenste profielen.
4. 4.Klik op Verwijder profiel en bevestig.

Browsergegevens opschonen

Wis je geschiedenis en cache in de browsers die je gebruikt om resterende adwarecomponenten te verwijderen.

1. 1.Open de browser van je keuze (zoals Safari, Chrome of Firefox).
2. 2.Ga naar de instellingen voor Geschiedenis, Privacy of Websitegegevens.
3. 3.Hier kun je cookies verwijderen, evenals cache en andere opgeslagen gegevens.

Adware verwijderen van Chrome (Mac en Windows)

De stappen om adware uit Google Chrome te verwijderen zijn op zowel Windows als macOS hetzelfde. Volg deze instructies om verdachte extensies en ongewenste instellingen op te schonen.

Verdachte extensies verwijderen

1. 1.Open Google Chrome.
2. 2.Klik op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
3. 3.Ga naar Extensies > Extensies beheren.
4. 4.Verwijder alle verdachte of onbekende extensies door op Verwijderen te klikken.

Browserinstellingen herstellen

Als je na het verwijderen van extensies nog steeds last hebt van adware, kun je Chrome terugzetten naar de standaardinstellingen.

1. 1.Klik opnieuw op het menu met de drie puntjes.
2. 2.Ga naar Instellingen.
3. 3.Scrol naar beneden en klik op Instellingen resetten.
4. 4.Kies Instellingen terugzetten naar de oorspronkelijke standaardwaarden.
5. 5.Bevestig door op Instellingen resetten te klikken.

Adware verwijderen van Microsoft Edge

Volg deze stappen om verdachte extensies en ongewenste browsergegevens uit Microsoft Edge te verwijderen.

1. 1.Open Microsoft Edge.
2. 2.Klik op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
3. 3.Ga naar Extensies.
4. 4.Verwijder alle verdachte extensies door op Verwijderen te klikken.

Adware verwijderen van Mozilla Firefox

Volg deze stappen om verdachte add-ons en ongewenste gegevens uit Mozilla Firefox te verwijderen.

1. 1.Open Firefox.
2. 2.Klik op het menu met de drie streepjes rechtsboven.
3. 3.Ga naar Add-ons en thema’s.
4. 4.Selecteer Extensies.
5. 5.Verwijder alle verdachte add-ons door op Verwijderen te klikken.

Adware verwijderen van Safari

Volg deze stappen om ongewenste extensies en opgeslagen websitegegevens die adware kunnen veroorzaken uit Safari te verwijderen.

Verdachte extensies verwijderen

1. 1.Open Safari.
2. 2.Klik in de menubalk op Safari en ga naar Instellingen.
3. 3.Ga naar het tabblad Extensies.
4. 4.Verwijder alle onbekende of verdachte extensies door op Verwijder installatie te klikken.

Adware verwijderen van telefoon

Adware kan ook op je telefoon terechtkomen via misleidende apps, pop-ups of schadelijke websites. Hieronder vind je duidelijke stappen om adware te verwijderen van zowel Android als iPhone. 

Adware verwijderen van Android

Volg deze stappen om adware van Android te verwijderen.

Verdachte apps verwijderen

1. 1.Open Instellingen.
2. 2.Ga naar Apps > App-beheer.
3. 3.Bekijk de lijst met geïnstalleerde apps en zoek naar onbekende of verdachte apps.
4. 4.Tik op de app en kies Verwijderen om deze te verwijderen.

Browsergegevens wissen

Adware kan ook via de browser blijven terugkomen.

1. 1.Open de browser die je gebruikt (bijv. Chrome).
2. 2.Tik op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
3. 3.Ga naar Browsegegevens verwijderen.
4. 4.Selecteer cookies, cachegeheugen en andere sitegegevens.
5. 5.Tik op Gegevens verwijderen.

Adware verwijderen van iPhone

iPhones raken minder snel besmet met adware, maar het kan gebeuren via misleidende websites of probleemapps. Volg deze stappen om je toestel op te schonen.

Verdachte apps verwijderen

1. 1.Houd het app-icoon ingedrukt op het startscherm.
2. 2.Tik op Verwijder app.
3. 3.Bevestig door op Verwijder te tikken.

Websitegegevens wissen in Safari

1. 1.Open Instellingen.
2. 2.Scrol omlaag en tik op Safari.
3. 3.Tik op Wis geschiedenis en websitedata en bevestig nogmaals.

Wil je simpelweg advertenties op je telefoon en pc blokkeren? Lees dan advertenties blokkeren op Android, iPhone en PC.

Hoe kun je jezelf tegen adware beschermen?

Met een paar eenvoudige maatregelen kun je de kans op adware sterk verkleinen. Volg deze praktische tips om je apparaten schoon en veilig te houden.

• Update je software op tijd. Houd besturingssysteem, browser, apps en antivirus up-to-date, bij voorkeur met automatische updates.
• Pas je browserinstellingen aan. Schakel automatische downloads, pop-ups en redirects uit en beperk third-party cookies.
• Klik niet op verdachte links of pop-ups. Klik nooit zomaar op advertenties, pop-ups en links die er verdacht uitzien.
• Installeer anti-malware. Gebruik extra bescherming, zoals Threat Protection Pro™ van NordVPN, om schadelijke sites, links en bestanden te blokkeren. 
• Gebruik een firewall. Zorg dat je firewall is ingeschakeld zodat ongewenst netwerkverkeer wordt tegengehouden.
• Gebruik een VPN. Een VPN downloaden is een goed idee omdat het je gegevens versleutelt en je IP-adres maskeert, wat je algehele privacy en veiligheid verbetert. NordVPN’s biedt behalve een VPN voor Mac en een VPN voor Windows ook dedicated apps voor Android, iOS, Linux, AndroidTV, VPN-browserextensies en meer.
• Download alleen apps van betrouwbare bronnen. Installeer apps alleen via officiële appstores of de website van de aanbieder.
• Let op bij installatie-wizards. Kies voor een ‘aangepaste’ installatie en vink extra toolbars of meegeleverde programma’s uit.
• Controleer app-machtigingen. Trek onnodige rechten in bij apps die meer toegang vragen dan nodig is. 

Maak regelmatig back-ups van je systeem. Als er iets misgaat door adware of andere malware kun je je apparaat snel herstellen zonder (veel) data te verliezen.