Çerezler tam olarak nedir?
İnternet çerezleri, web çerezleri veya HTTP çerezleri olarak da bilinen çerezler (cookies), bir web sitesi ile kurduğunuz etkileşime dair verileri içeren küçük metin dosyalarıdır. Ziyaret ettiğiniz her web sitesi, cihazınıza sizi bir kullanıcı olarak tanımlamasını sağlayan bir çerez yerleştirir.
Hemen endişe etmeyin: Çerezler çok az veri içerir ve tek başlarına sizi kişisel olarak tanımlamak için yeterli değildirler. Genellikle şunları içerirler:
- Çerezi gönderen web sitesinin alan adı,
- Çerezin son kullanma tarihi,
- Sizi geri dönen bir kullanıcı olarak tanımlamak için rastgele oluşturulan benzersiz bir rakam.
Çerezlerin türleri
Web çerezleri, amaçları ve çalışma şekilleri bakımından farklılık gösterir. En yaygın çerezler oturum çerezleri, kalıcı çerezler ve üçüncü taraf çerezleridir.
Oturum çerezleri
Geçici çerezler olarak da bilinen oturum çerezleri, geçici bellekte saklanır ve son kullanma tarihleri yoktur. Bu tür çerezler, kullanıcı bir web sitesine girdiğinde oluşturulur ve yalnızca o sayfada gezindiğiniz sürece işlev görür. Web tarayıcısını kapattığınızda çerez de kalıcı olarak silinir. Oturum çerezleri cihazınızdan herhangi bir bilgi toplamaz, bu nedenle gizliliğinize herhangi bir zarar vermez.
Kalıcı çerezler
Kalıcı çerezler, bir web sitesinin sizi sonraki ziyaretlerinizde hatırlamasına ve tanımlamasına yardımcı olur. Bir web sitesinde “oturumumu açık tut” seçeneğine tıklamak, kalıcı çerezler sayesinde mümkündür. Bu çerezler kullanıcı kimlik doğrulamasını gerçekleştirir, yani belirli bir siteyi her ziyaret ettiğinizde kullanıcı adınız ile şifrenizi yeniden girmek zorunda kalmazsınız. Kalıcı çerezler ayrıca web sitelerinin tercih ettiğiniz dil, tema veya alışveriş sepetinizde bıraktığınız ürünler gibi çeşitli ayarları hatırlamasına yardımcı olur.
Kalıcı çerezler kullanışlıdır, ancak gizlilik ve güvenlik nedenleriyle bunları devre dışı bırakmak daha iyi bir fikirdir. Bilgisayar korsanları bir web sitesini veya cihazınızı ele geçirirse, kalıcı çerezler kişisel verilerinizi açığa çıkarabilir.
Kalıcı çerezleri nasıl sileceğinizi öğrenmek istiyorsanız, tarayıcınızda her oturumdan sonra çerezleri silme seçeneği olup olmadığını kontrol edin. Aşağıda bahsedeceğimiz gibi, bu özellik çoğu modern tarayıcıda mevcuttur.
Üçüncü taraf çerezleri
Bu çerezler çoğunlukla kullanıcıları siteler arasında takip etmek içindir. Topladıkları veriler, reklamcılar tarafından size hedefli reklamlar sunmak için kullanılır. Genellikle, diğer web sitelerine yönlendiren reklamlar ve banner'lar gibi harici içerik veya kaynaklara sahip web sitelerinde bulunurlar. Bir web sitesinin kendi yerel çerezlerinin alan adı, tarayıcının adres çubuğunda gördüğünüz alan adı ile aynıdır, ancak üçüncü taraf çerezleri farklı bir alan adına sahiptir.
Süper çerezler
Süper çerezler, bilginiz olmadan cihazınıza yerleştirilebilir ve silinmeleri neredeyse imkânsızdır, “süper” olarak adlandırılmalarının nedeni de budur. Ayrıca, gezinti geçmişi, kimlik doğrulama ayrıntıları ve reklam hedefleme verileri gibi bilgileri içerebilirler. Bunlar, tüm çerezler arasında en zararlı olanlardır.
Çerezler zararlı mıdır?
Çerezler virüslerden farklıdır ve gizliliğinizi tehlikeye atmadıkları sürece çoğunlukla zararsızdırlar. Ancak pazarlama teknikleri giderek daha sofistike hale geldikçe, çerezler de agresif hale gelip internet gezinti alışkanlıklarınız hakkında bilgi toplayabilir. Nadir durumlarda, bilgisayar korsanları tarafından ele geçirilmeleri de mümkündür. İzlenmek ve takip edilmek istemiyorsanız, çerezlerinizi silmeli ve onları gelecekte de engellemelisiniz.
Çerezler nasıl silinir?
Çerezleri hızlı bir şekilde silmek için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz.
Bilgisayarda
Bir bilgisayardaki çerezleri silmek için aşağıdaki rehberi takip edin.
Chrome'da çerezler nasıl temizlenir?
- 1.Sağ üst köşedeki üç dikey nokta simgesine tıklayın ve açılan menüde “Ayarlar” yazan yere tıklayarak Chrome ayarlarına gidin.
- 2.“Gizlilik ve güvenlik” seçeneğini bulun.
- 3.“Gizlilik ve güvenlik” paneli açılacaktır. “Gezinti verilerini temizle” seçeneğine tıklayın.
- 4.“Zaman aralığı” kısmından bir aralık seçin ve “Çerezler ve diğer site verileri” yazan yere tıklayın. Ardından “Verileri temizle” seçeneğine tıklayın.
Chrome tarayıcısında çerezler nasıl yönetilir?
Çerez tercihlerinizi yönetmek için yeniden Ayarlar ekranına gidin, ancak bu sefer şunları yapın:
- 1.Önce “Site ayarları”, sonra da “Çerezler ve diğer site verileri” seçeneğine tıklayın.
- 2.Buradan, web sitelerinin çerez toplamasına engel olabilir, tarayıcıyı kapattığınızda tüm çerezleri silebilir ve üçüncü taraf çerezlerini engelleyebilirsiniz.
Firefox’ta çerezler nasıl temizlenir?
- 1.Sağ üst köşedeki üç yatay çizgi simgesine tıklayın ve açılan menüde “Seçenekler” yazan yere tıklayarak Firefox ayarlarına gidin.
- 2.“Gizlilik ve Güvenlik” sekmesine tıklayıp “Çerezler ve Site Verileri” seçeneğini bulun. Buradan, “Verileri temizle” seçeneğine tıklayın.
- 3.“Çerezler ve Site Verileri” kısmındaki “Temizle” düğmesine tıklayın. Bu, cihazınızda depolanmış tüm web sitelerine ait tüm çerezleri siler.
- 4.Yalnızca belirli çerezleri silmek istiyorsanız, geri dönün ve “Verileri Yönet” seçeneğine tıklayın. Ardından, çerezlerini silmek istediğiniz web sitesini seçin ve “Seçilenleri Kaldır” düğmesine tıklayın.
Firefox tarayıcısında çerezler nasıl yönetilir?
Çerez toplama tercihlerinizi değiştirmek için yukarıdaki ilk 2 adımı tekrarlayın ve ardından şunları yapın:
- 1.“Gizlilik ve Güvenlik” sekmesinin üst kısmında “içerik engelleme” seçeneğini göreceksiniz. Burada listelenen “Standart, Katı, Özel” seçeneklerinden birini tercih ederek içerik engelleme seviyesini belirleyebilirsiniz. Bunların çoğu, bilinen takipçileri ve üçüncü taraf çerezleri engelleyecektir. İçerik engelleme size daha iyi bir gizlilik sağlar, ancak bazı içerikleri engellemek belirli web sitelerinin çalışmasını engelleyebilir. Bu nedenle, buradaki bir ayarı değiştirmeden önce dikkatli olun ve ayarlarınızı iki kez kontrol edin.
- 2.Tarayıcıyı kapattığınız anda çerezlerin de silinmesini istiyorsanız, “Çerezler ve Site Verileri” seçeneğinden “Firefox kapatıldığında çerezleri ve site verilerini sil” kutusunu işaretleyin.
Opera’da çerezler nasıl temizlenir?
- 1.Sol üst köşedeki Opera logosuna tıklayın ve açılan menüde “Ayarlar” (MacOS’ta “Tercihler”) yazan yere tıklayarak Opera ayarlarına gidin.
- 2.“Gezinti verilerini temizle” seçeneğine tıklayın.
- 3.Zaman aralığını seçin ve “Çerezler ve diğer site verileri” kutusunu işaretleyin. “Verileri temizle” düğmesine tıklayın.
Opera tarayıcısında çerezler nasıl yönetilir?
Yukarıdaki ilk 2 adımı tekrarlayın ve şunları yapın:
- 1.“Site Ayarları” seçeneğine tıklayın. Ardından “Ek izinler” altında “Çerezler ve site verileri” seçeneğini seçin.
- 2.Artık ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Web sitelerinin çerezleri kaydetmesini ve okumasını engelleyebilir, üçüncü taraf çerezlerini engelleyebilir ve tarayıcıyı kapattığınızda çerezleri silebilirsiniz.
Safari’de çerezler nasıl temizlenir? (yalnızca MacOS için)
- 1.Menü çubuğunda “Safari” yazan yere tıklayın ve “Tercihler” seçeneğini seçin.
- 2.“Gizlilik” sekmesine tıklayın. Ardından, “Çerezler ve web sitesi verileri” altındaki “Web Sitesi Verilerini Yönet” seçeneğine tıklayın.
- 3.Yeni bir pencere açılacaktır. Çerezlerini silmek istediğiniz web sitelerini seçin. “Kaldır” ve “Tamam” düğmelerine tıklayın.
Safari tarayıcısında çerezler nasıl yönetilir?
İlk 2 adımı tekrarlayın ve ardından “Tüm çerezleri engelle” seçeneğini seçin. “Web sitesi takibi” altında, “Çapraz site takibini önle” kutucuğunu da işaretleyebilirsiniz.
Edge’de çerezler nasıl temizlenir? (Windows 10 ve 11)
- 1.Sağ üst köşedeki üç yatay nokta simgesine tıklayın ve açılan menüde “Ayarlar” yazan yere tıklayarak Edge ayarlarına gidin.
- 2.“Gizlilik, arama ve hizmetler” seçeneğine tıklayın.
- 3.“Gezinti verilerini temizle” seçeneğini bulun ve “Temizlenecek öğeleri seç” düğmesine tıklayın.
- 4.Zaman aralığını seçin ve “Çerezler ve diğer site verileri” yazan yerin yanındaki kutuyu işaretleyin. Ardından, “Şimdi temizle” düğmesine tıklayın.
Edge tarayıcısında çerezler nasıl yönetilir?
- 1.Çerez tercihlerinizi değiştirmek için yeniden “Ayarlar” ekranına gidin. Bu sefer “Çerezler ve site izinleri” yazan yere tıklayın.
- 2.Üçüncü taraf çerezlerini engellemenize veya hatta sitelere göre çerezleri silmenize olanak tanıyan yeni bir pencere açılacaktır.
Internet Explorer’da çerezler nasıl temizlenir? (Windows 10 ve 11)
- 1.Internet Explorer'da çerezleri silmek için sağ üst köşedeki “Araçlar” simgesine tıklayın.
- 2.“İnternet seçenekleri” yazan yere tıklayın.
- 3.“Genel” sekmesinde “Gezinti geçmişi” seçeneğine gidin ve “Sil” düğmesine tıklayın.
- 4.“Çerezler ve web sitesi verileri” kutucuğunun işaretli olduğundan emin olun ve “Sil” düğmesine tıklayın.
Mobilde
Bir mobil cihazda çerezleri silmek için buradaki adımları takip edin.
iOS/Android yüklü cihazlardaki Google Chrome çerezleri nasıl silinir?
- 1.Çerezleri ve görüntüler ile dosyalar gibi önbellek verilerini silmek ve tarayıcınızın kaydettiği şifreleri “unutmasını” sağlamak için Chrome uygulamasını açın ve üç nokta simgesine dokunun. Ardından “Ayarlar” seçeneğini seçin.
- 2.Aşağı kaydırın ve “Gizlilik ve güvenlik” yazan yere dokunun.
- 3.“Gezinti Verilerini Temizle” düğmesine dokunun.
- 4.Silmek istediğiniz veri türünü seçin ve “Gezinti Verilerini Temizle” düğmesine dokunun.
iPhone cihazlardaki Mozilla Firefox çerezleri nasıl silinir?
- 1.Uygulamayı açın ve üç çizgi simgesine dokunun.
- 2.Yeni bir sekme açılacaktır. “Ayarlar” seçeneğini seçin.
- 3.Aşağı kaydırın ve “Veri Yönetimi” seçeneğine dokunun.
- 4.Silmek istediğiniz veri türünü seçin ve “Özel Verileri Temizle” düğmesine dokunun.
- 5.Takip ayarlarınızı değiştirmek için ilk 2 adımı tekrarlayın ve ardından “Takip Koruması” düğmesine dokunun.
- 6.“Standart” veya “Sıkı” takip koruması seçeneklerinden birini tercih edebilirsiniz. Bazı web sayfalarını bozabileceğinden, yaptığınız seçimin hangi öğeleri engelleyeceğini iki kez kontrol edin.
Android cihazlardaki Mozilla Firefox çerezleri nasıl silinir?
- 1.Uygulamayı açın ve üç nokta simgesine dokunun.
- 2.Yeni bir sekme açılacaktır. “Ayarlar” seçeneğini seçin.
- 3.“Gizlilik ve güvenlik” seçeneğini bulun ve “Gezinti verilerini sil” düğmesine dokunun.
- 4.Yeni bir pencere açılacaktır. Önce “Çerezler ve aktif oturumlar” düğmesine (ve silmek istediğiniz diğer verilere) dokunun ve ardından “Verileri Temizle” düğmesine dokunun.
iOS cihazlardaki Safari çerezleri nasıl silinir?
- 1.“Ayarlar” ekranını açın ve aşağı kaydırarak “Safari” seçeneğine gelin.
- 2.Aşağı kaydırın ve “Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Temizle” seçeneğine dokunun.
- 3.Onaylamak için “Geçmişi ve Verileri Temizle” düğmesine tekrar dokunun. Bu eylem, tüm çerezleri ve önbellek verilerini siler.
- 4.Çerezleri engellemek için geri dönün ve “Tüm Çerezleri Engelle” ve “Çapraz Site Takibini Önle” düğmelerinin yanındaki çubukları aktifleştirin.
Çerezleri silmek basit bir işlemdir ve gizliliğiniz ile güvenliğinizi artırabilir. Çerez ayarlarınızı değiştirmek, takip edilmeyi ve diğer istilacı uygulamaları sınırlamak için de faydalı bir işlemdir. Bu makaledeki açıklamaları takip etmişseniz artık çerezlerinizi yönetebilir ve dijital ayak izinizi daha iyi kontrol edebilirsiniz.
Tek bir tıkla online güvenliğe adım atın.
Dünyanın lider VPN'i ile güvende kalın