Beleggingsfraude: zo werkt het, de verschillende soorten en zo kun je het melden

Wat is beleggingsfraude

Beleggingsfraude is een vorm van oplichting waarbij criminelen je overtuigen om geld te investeren in misleidende of waardeloze financiële producten. Ze presenteren de investering als een unieke kans met hoge – soms zelfs gegarandeerde – rendementen. In werkelijkheid wordt je geld nooit belegd: het komt rechtstreeks bij de oplichters terecht.

Fraudeurs pakken dit professioneel aan. Ze ontwerpen gelikte websites, bellen als ‘adviseur’, sturen e-mails vol grafieken, adverteren via social media, gebruiken vervalste logo’s of creëren valse ads waarin BN-ers de belegging zogenaamd aanprijzen. Vaak bouwen ze eerst vertrouwen op en zetten ze je daarna onder druk om snel meer geld te storten. Zodra je betaalt, verdwijnen ze of wordt opname van je “winst” geblokkeerd. Deze werkwijze staat ook bekend als boilerroomfraude.

Iedereen kan slachtoffer worden, maar vooral mensen die weinig ervaring hebben met beleggen of juist hopen op snelle winst lopen extra risico. Beleggingsfraude draait namelijk om één ding: vertrouwen winnen, je een aantrekkelijk verhaal voorschotelen en je stap voor stap richting een nepbelegging duwen.

Hoe werkt beleggingsfraude?

Oplichters beginnen vaak met een onschuldige eerste contactpoging: een telefoontje, een bericht via social media of een e-mail met een ‘interessante kans’. Ze komen professioneel over, gebruiken vakjargon en verwijzen naar grafieken, keurmerken of bekende bedrijven om betrouwbaar te lijken. Soms laten ze je zelfs eerst een klein bedrag ‘verdienen’ om je over de streep te trekken.

Daarna volgt de kern van de scam: een beleggingsvoorstel met hoge of zelfs gegarandeerde rendementen en weinig risico. Ze spelen in op emoties en psychologie, bijvoorbeeld door:

• Schaarste: “Dit aanbod geldt maar tot het einde van de dag.”
• Social proof: “Andere klanten zijn al ingestapt en maken mooie winsten.”
• Autoriteit: “Wij werken samen met grote banken / bekende namen.”
• Urgentie en druk: veel bellen, appen of mailen totdat je overstag gaat.

Zodra je investeert, verdwijnt je geld richting de oplichter. Soms gaat dat geleidelijk: je stort eerst een klein bedrag, ziet ‘virtuele winst’ in een account en wordt daarna verleid om steeds meer in te leggen. In andere gevallen raak je in één keer een groot bedrag kwijt. Uiteindelijk ontdek je dat het bedrijf, de persoon of het platform helemaal niet echt of betrouwbaar is – en dat jouw geld nooit daadwerkelijk voor jou is belegd.

Verschillende soorten beleggingsfraude

Hieronder vind je een overzicht van verschillende soorten beleggingsfraude. Iedere variant richt zich op een ander soort slachtoffer, maar ze delen allemaal dezelfde waarschuwingssignalen: te mooie beloften, tijdsdruk en gebrek aan transparantie. We leggen uit hoe de verschillende scams werken en hoe slachtoffers meestal worden benaderd.

Nep-platforms voor crypto of forex

Zo werkt het. Criminelen bouwen professionele valse websites of apps die lijken op echte handelsplatformen. Slachtoffers registreren een account, zien zogenaamd rendement op hun dashboard, maar in werkelijkheid wordt er niets belegd.

Zo wordt je benaderd. Via social media, advertenties of een ‘expert’ die contact opneemt. Vaak wordt gevraagd om snel te handelen vanwege een ‘kans die je niet mag missen’.

Phishing of impersonatie van banken of financiële instellingen

Zo werkt het. Oplichters doen zich voor als een bankmedewerker of iemand van een financieel instituut. Ze bellen je op of sturen overtuigende e-mails of berichten waarin ze advies geven om te ‘investeren’ via een zogenaamd veilig kanaal. Dit zijn klassieke voorbeelden van phishing (fraude per e-mail), smishing (fraude per sms) en vishing (fraude per telefoon).

Zo wordt je benaderd. E-mails, WhatsApp-berichten of telefoontjes waarin urgentie en autoriteit centraal staan.

Pump-and-dump via social media

Zo werkt het. Groepen fraudeurs pompen de prijs van een onbekende munt of aandelen omhoog door een online hype te creëren. Zodra genoeg mensen instappen, verkopen zij alles en stort de koers in. Dit is een veelvoorkomende Telegram-scam en komt ook voor als WhatsApp-fraude.

Zo wordt je benaderd. Telegram-groepen, Facebook, Reddit-forums, Instagram-goeroes die ‘tips’ delen.

Romantische beleggingsfraude (pig butchering)

Zo werkt het. Oplichters winnen eerst het vertrouwen van het slachtoffer via datingapps of chatplatformen. Pas later komen ze met een ‘beleggingskans’. Het slachtoffer stort vervolgens vol vertrouwen geld op frauduleuze platforms. Lees meer over de verschillende soorten datingfraude.

Zo wordt je benaderd. Eerst persoonlijk contact, complimenten en langdurig vertrouwen opbouwen, waarna er financiële verzoeken volgen.

Binaire opties en high-yield investment programs

Zo werkt het. Op platformen ‘handel’ je in simpele ja/nee-weddenschappen op dingen als valutakoersen, aandelen of crypto (gaat de koers binnen 60 sec omhoog of omlaag?). Het platform toont grafieken en knoppen als ‘Call/Put’ of ‘Buy/Sell’. Er worden vaste, hoge winsten beloofd, bijvoorbeeld ‘70–90% per trade’ of ‘30% per maand’. Je ziet snel virtuele winst in je dashboard, maar uitbetalingen worden geblokkeerd of er verschijnen extra ‘kosten’.

Zo wordt je benaderd. Online advertenties met voorbeelden van mensen die ‘snel rijk’ zijn geworden, e-mails met ‘tijdelijke aanbiedingen’ en telefoontjes van zogenaame accountmanagers die live met je meekijken en aandringen om hogere bedragen te storten.

Nep-adviseurs of beleggingscoaches

Zo werkt het. Iemand presenteert zich als beursexpert of ‘fulltime trader’ met jaren ervaring. Je ziet foto’s in pak, luxe auto’s en screenshots van grote winsten. Ze verkopen 1-op-1 coaching, dure cursussen of toegang tot een Telegram/WhatsApp-kanaal met ‘exclusieve signale’ over aandelen, forex of crypto. Vaak moet je ook via ‘hun’ broker geld storten. Hun echte inkomsten komen uit jouw abonnementsgeld en provisies, niet uit succesvol beleggen.

Zo wordt je benaderd. Via LinkedIn- of Instagram-berichten, advertenties, gratis webinars of onverwachte telefoontjes. Oplichters bouwen geloofwaardigheid op met gestolen foto’s, valse certificaten, nep-recensies en video’s waarin ze hun zogenaamd succesvolle ‘trading lifestyle’ tonen.

Ponzi-schema’s

Zo werkt het. Nieuwe inleggers betalen de “winst” van eerdere deelnemers; er is weinig tot geen echte belegging. Vaak wordt een vast, hoog rendement beloofd (bijv. 2% per dag) via crypto, AI-trading of een “geheim systeem”. Uitbetalingen in het begin zijn echt, maar komen uit nieuw geld; zodra er minder nieuwe mensen instappen, stopt het systeem en verdwijnt het geld.

Zo wordt je benaderd. Via social media, WhatsApp/Telegram-groepen of kennissen die al ‘meedoen’ en hun winst laten zien. Soms ook via coaches/influencers die screenshots van enorme rendementen delen en je aansporen snel in te stappen en anderen uit te nodigen.

Hoe kun je beleggingsfraude herkennen?

Oplichters pakken beleggingsfraude vaak strak en professioneel aan, maar vaak kun je de scam aan één of meer van deze tekenen herkennen:

• Ongevraagd contact (cold calls, appjes, DM’s). Je wordt plotseling benaderd via telefoon (bijvoorbeeld door een onbekend 06-nummer), e-mail, WhatsApp, sms of social media met een ‘kans’ waar je zelf niet om hebt gevraagd. 
• Te mooie beloften over rendement. Er worden (zeer) hoge winsten in het vooruitzicht gesteld met weinig tot geen risico. Woorden als ‘gegarandeerd’ en ‘altijd winst’ zijn typische rode vlaggen.
• Druk om snel te beslissen. Je moet ‘nu’ instappen voordat het aanbod vervalt, omdat er ‘nog maar een paar plekken’ zijn of het rendement ‘morgen lager’ is. Tijd en rust om zelf onderzoek te doen krijg je niet – en dat is precies de bedoeling.
• Gebrek aan transparantie over product en partij. Het blijft vaag waarin precies wordt belegd, hoe de winst wordt gemaakt en welke risico’s je loopt. Kritische vragen worden ontwijkend of vaag beantwoord.
• Onjuiste of onvolledige gegevens. De informatie over de aanbieder klopt niet of is niet volledig: namen lijken op die van bekende banken of brokers maar wijken af, adressen zijn in het buitenland en contactgegevens zoals telefoonnummer, KvK-nummer of e-mailadres ogen onbetrouwbaar.
• Vreemde of risicovolle betalingsverzoeken. Je moet geld overmaken naar buitenlandse rekeningen, rekeningen op naam van een privépersoon of via ongebruikelijke betaalmethoden zoals crypto of onbekende betaalapps.
• Ongebruikelijke technische verzoeken. De ‘adviseur’ wil meekijken via schermdeelsoftware of vraagt je in te loggen op je bank of broker terwijl hij/zij meekijkt. 

Wat moet je doen als je beleggingsfraude vermoedt

Heb je het gevoel: “Dit klopt niet helemaal…”? Goed dat je oplettend bent. Beleggingsfraude herkennen en snel reageren kan je een hoop ellende schelen. Doe dit meteen:

• Stop alle communicatie. Reageer niet meer op berichten, telefoontjes of ‘accountmanagers’ die je onder druk zetten.
• Maak geen geld (meer) over. Stort geen extra bedragen, betaal geen ‘releasekosten’ en verbind geen bank- of cryptowallet aan het platform.
• Bewaar al het bewijs. Maak screenshots van gesprekken, e-mails, accounts, betalingen en advertenties van het beleggingsaanbod.
• Verander wachtwoorden en beveilig je accounts. Doe dit bij voorkeur met multifactorauthenticatie (MFA), vooral als je inloggegevens hebt gedeeld of iemand via schermdeling hebt laten meekijken.
• Controleer of je gegevens elders worden misbruikt. Let op verdachte inlogpogingen en onbekende transacties. 

Hoe eerder je aan de bel trekt, hoe groter de kans dat je verdere schade voorkomt. Als je zeker weet dat je slachtoffer van beleggingsfraude bent, moet je hier melding van doen. Hieronder leggen we uit hoe je dat doet.

Ik ben slachtoffer van beleggingsfraude – wat nu?

Ben je slachtoffer van beleggingsfraude? Hoe pijnlijk dit ook kan voelen, snel handelen is cruciaal. Hoe eerder je stappen zet, hoe groter de kans dat je verdere schade beperkt of (soms) geld kunt terughalen.

Volg ten eerste alle stappen die we in de vorige sectie hebben besproken. Stop alle communicatie, maak geen geld meer over en verzamel bewijslast in de vorm van berichten en screenshots.

Als je geld bent verloren is het belangrijk om je bank te informeren. Laat ze weten wat er gebeurd is. Ze kunnen wellicht betalingen blokkeren of je helpen je geld terug te krijgen als er sprake van bewezen fraude is. 

Meld de beleggingsfraude vervolgens bij officiële instanties:

• De Fraudehelpdesk – om je melding te registreren en advies te krijgen.
• De AFM (Autoriteit Financiële Markten) – als het om een beleggingsaanbieder of platform gaat.
• Politie – doe aangifte, zeker wanneer je geld bent verloren. Je kunt op deze pagina aangifte van beleggingsfaude (ook bekend als: boilerroomfraude) doen. Zorg dat je de gevraagde gegevens bij de hand hebt.

Blijf alert na de fraude:

• Houd je bankrekening en inbox goed in de gaten voor verdachte activiteiten.
• Wees op je hoede voor ‘recovery scams’ – oplichters die beweren je geld te kunnen terughalen tegen betaling. 

Kun je je geld terugkrijgen bij beleggingsfraude?

Ja, soms kun je bij beleggingsfraude geld terug krijgen, maar het is niet gegarandeerd. Hoeveel kans je maakt, hangt sterk af van de manier waarop je hebt betaald.

• Bankoverschrijving. Banken kunnen geld nooit zomaar terugboeken, maar kunnen je in sommige gevallen wel helpen om verloren geld door fraude terug te vorderen. Neem daarom altijd contact op met je bank om te horen wat de mogelijkheden zijn.
• Creditcard of PayPal. Deze diensten bieden soms meer bescherming. Je kunt in sommige gevallen een chargeback aanvragen als je hebt betaald voor een niet-geleverde of misleidende dienst.
• Crypto. Overgemaakte crypto terughalen is lastig, zo niet onmogelijk. Cryptotransacties kunnen niet teruggedraaid worden en zijn vaak moeilijk te herleiden naar een identificeerbare persoon of partij achter de wallet.

Vergroot je kans om bij beleggingsfraude geld terug te krijgen door direct stappen te nemen. We herhalen ze nog een keer: 

1. 1.Neem meteen contact op met je bank of betalingsprovider.
2. 2.Doe aangifte bij de politie.
3. 3.Meld de fraude bij de Fraudehelpdesk.
4. 4.Overweeg juridisch advies, zeker als het om grote bedragen gaat.

Hoe kun je beleggingsfraude voorkomen?

Om te beoordelen of een beleggingsvoorstel betrouwbaar is, kun je een aantal concrete controles uitvoeren. Gebruik deze checklist om snel in te schatten of een aanbieder echt is en beleggingsfraude te voorkomen:

• Wees kritisch. Is het aanbod té mooi om waar te zijn (hoge winst, weinig risico)? Grote kans dat het om oplichting gaat. Gegarandeerde of extreem hoge rendementen zijn vrijwel nooit legitiem.
• Neem de tijd en begrijp het product. Laat je niet opjagen. Lees rustig wat het product precies inhoudt en stap alleen in als je begrijpt waarin wordt belegd, hoe de winst wordt gemaakt en welke risico’s je loopt.
• Controleer registratie en vergunning (licentie). Zoek de aanbieder op in het register van de AFM (en eventueel DNB of andere Europese toezichthouders). Controleer of er een geldige vergunning is én of naam, adres en activiteiten overeenkomen. Kom je een waarschuwing tegen of vertrouw je het niet? Neem dan contact op met de AFM.
• Bekijk de bedrijfsgegevens en contactinformatie. Is er een duidelijk fysiek adres, telefoonnummer, KvK-inschrijving en klantenservice? Alleen een vage e-mail of een buitenlands postadres is een rode vlag.
• Zoek onafhankelijke reviews. Lees beoordelingen op neutrale platforms zoals Trustpilot of Klachtenkompas, niet alleen de ‘reviews’ op de website van de aanbieder zelf (die zijn vaak vervalst). 
• Controleer de identiteit van de adviseur. Zoek de naam van je contactpersoon op (bijvoorbeeld via LinkedIn of registers), let op stockfoto’s, tegenstrijdige informatie of profielen die recent zijn aangemaakt.

Let daarnaast op je algemene online veiligheid: gebruik sterke wachtwoorden, een betrouwbare VPN en klik niet zomaar op links in berichten over investeringskansen.